Kırıklar

Hareket sağlıklı bir vücut ve sağlıklı bir yaşam için şarttır. Ama her zaman bir kaza tehlikesiyle de karşı karşıyayız. Spor yaparken olduğu kadar normal günlük yaşamımızda da bu kazalar bazen kemik kırılmalarına da neden olabilir. Kırık, aşırı gelirim yada darbe nedeniyle kemik dokusunun bütünlüğünün bozulmasıdır. Bazı hallerde ameliyat bile gerektirebilir. Genellikle geçici bir durumdur ana bazı durumlarda kalıcı arazlar bırakabilir.

İskelet, vücuda destek olmak üzere özelleşmiş yapı bloğudur. Vücuda destek olmanın dışında doku ve organları korur. Hareket etmeyi sağlar. Bazı hayati organlarımız için koruyucu bir zırhtır. İskeleti oluşturan kemikler vücudun ihtiyacı olan bir çok mineralin depolandığı sert dokulardır.

Kırıkları oluşları itibariyle üç grupta toplayabiliriz.

  • Kayak kayan bir sporcu iniş sırasında ters bir şekilde düşerse birinci gruptan bir kırıkla karşılaşacaktır. Bu kemiğin doğrudan yada dolaylı bir şekilde aşırı gerilim yada darbe sonucu kırılmasıdır.
  • İkinci tür kırık nedeni herhangi bir dış etkene dayanmayan kemiğin patolojik yapısından oluşan kırıklardır. Genellikle yaşlılarda ve kadınlarda rastlanılan osteoporoz nedeniyle zayıflayan kemiklerin kırılmasına patolojik kırıklar denir.
  • Üçüncü nedense aşırı zorlama yada ufak darbelerin hep aynı noktaya olması sonucu zamanla oluşan kemik zayıflamalarında rastlanır. Koşu yapan bir kişi aşırı zorlama sonucu bir darbe almaksızın da bir kırıkla karşılaşabilir.

İyileşme süreci kırığın oluşması anında başlayan otomatik bir süreçtir. Ve üç aşaması vardır.

Kırıklar ve Kaynaması
Kırıklar ve Kaynaması
  • İlk önce kırığın etrafında bir kan pıhtısı oluşur. Kırık anında kemik içinden gelen bir akıntının sonucudur bu. Bu kanama önce hematon denen bir şişliğe neden olur. Ve pıhtılaşma bundan sonra gerçekleşir.
  • Birkaç gün içinde fibroblast denen kalıcı ve temel bağ doku hücreleri kan pıhtısında oluşur ve kan pıhtısı fibrokolajen bir dokuya dönüşür.
  • Üçüncü aşamada bu doku kırık kemiğin kaynamasına neden olan kemiksi bir hale gelir. Madeni tuzlarla güçlenen bu doku kırıkların uçlarını birleştirir. Başlangıçta süngersi bir dokudur zamanla tam bir kemik sertliğine ulaşır. Bu sırada kırık kemik uçları hareket ettirilmemeli ve üzerine yük bindirilmemelidir.


Kırığın tedavisi nasıl olur?

Bazı hallerde doktor kırığı sabitleştirmez, sadece ağrıyı kesici önlemler alır. Topuk çevresinde köprücük kemiği ve kaburga kırıklarında yapılan budur.

Tedavinin amacı hastanın bir an önce normal harekete kavuşmasını sağlamaktır. Kırık kemik uçları doğru düzlemde birleştirilmelidir. Bir kırık vakası karşısında doktor önce kemiğin durumunu sağlıklı olarak tespit ederek, eklem yüzeylerini düzgün bir şekilde bir araya getirmek için elle girişim yada traksiyon uygulayabilir. Kemiği yerleştirmek kırık sonucu yerinden oynayan kemiği yerine yerleştirmektir. Kırığın sağlıklı olarak iyileşebilmesi, kırık uçların birbirine tam bir uyumla karşı karşıya getirilmesi halinde mümkündür. Çoğu durumda bunun için cerrahi bir durum gerekmez. Kemiklerin uc uca getirilmesi sırasında lokal anestezi yoluna başvurulabilir. Kemiğin doğru yerleşip yerleşmediği röntgen vasıtası ile tespit edilir.

Kemik yerleştirildikten sonra sabitleştirilir. Kırık kaynamadan önce kemiğin hareket etmesi halinde kaynama yanlış olur buda bir deformasyon ve sakatlık bırakır. Sabitleştirme işlemi dışarıdan yada içerden yapılabilir. Dışarıdan yapılan sabitleştirmede son yüzyılda plastik alçı kullanılmaktadır. Alçı basit kırıklarda en sık kullanılan yöntemdir.

Kafatası Çatlağı
Kafatası Çatlağı
Bazı hallerde alçı en iyi çözüm olmayabilir. Kırığın yakınında açık bir yara olması halinde bu yaranın alçı ile kapanması sakıncalıdır. Yaradaki gelişmenin kontrol altında tutulması için açık olması gerekir aksi takdirde alçı bir enfeksiyona yol açabilir. Enfeksiyonlar iyileşmeyi geciktirirken, iltihabın tehlikeli biçimde kemik iliğine işlemesine neden olabilir.

Bazı kırıkların çivi, vida, platin türü plaka ile içerden sabitlenmesi de gerekebilir. Bunlar ameliyat sonucu konulan destekler sayesinde kemik kaynayıncaya kadar içerden sabitlenmesi gereken hallerdir. Mutlaka ameliyat gerektiren bu hallerde kesin iyileşme daha uzun sürede olur. Kemiğin kaynamasından sonra özel bir rahatsızlık nedeni olmuyorsa, bu parçalar vücutta kalabilir. Rahatsızlık meydana getirdiği takdirde vücuttan çıkarılır.

Kafatası beynin bir zırhı gibidir. Kafatası kemiklerinde oluşacak bir kırık beyinde zedelenme yapması açısından önem taşır. Bu nedenle de nörolojik müdahale, kırıkla ilgili müdahaleden önce dikkate alınır.

Kafatası travması geçirmiş bir hastanın konuşma ve hareket yetenekleri doktor tarafından kontrol edilerek hastanın nörolojik durumu saptanır. Henüz belirgin bir araz görülmese bile tarama yoluyla bir lezyon olup olmadığı araştırılır. Ne var ki tarama yönteminde bir sonuç alınabilmesi lezyonun bölgesine göre değişir, çünkü bazı damarlardaki hasar ilk anda belli olmaz.

Kafatası kırıkları iki türlüdür. Yüzeysel olabilir bu takdirde kırık kafatasında bir çizgi halinde görülür. Kafatasında çizgi halinde ki yüzeysel bir kırık muhtemelen ciddi bir durum değildir. Ama yine de beyne etkisi olup olmadığı araştırılmalıdır. Çünkü böyle bir tehlikenin varlığı ilk anda önemli bir belirti göstermeyebilir. Hastanın durumunda ciddi bir araz görülmese bile durumun ciddiyetine göre hasta 24 saat ile 48 saat arasında gözlem altında tutulmalıdır. Beynin etkilenmediği hallerde kırıklar iyileşmeleri için kendi haline bırakılır.

Kafatası Kırığı ve Çöküntü
Kafatası Kırığı ve Çöküntü
Çöküntülü kırıklarda kemiğin beyni zedelemiş olması ihtimali daha kuvvetlidir. Çöküntülü bir kırık genellikle tehlikeli bir durumun ilk işaretidir. Kemik eğer beyne bir zarar verdiyse konuşma ve hareketlerde aksaklıklar görülür.

Bel kemiğindeki kırıklara gelince, bu kırıklarda kalıcı ve ciddi arazlar söz konusudur. Tedavinin amacı omurilikte sinirleri korumaktır. Bel kemiği omur kemikleri ve süngerimsi disklerden oluşur. Omur iliği merkezi sinir sisteminin bir parçası olup, bel kemiğinin ortasında ki bir kanala yerleşmiştir. Omur sinirleri her omurun yan bölümünde yer alan deliklerden geçer ve çevrel sinir sistemini oluşturur. Bu sinirler omur iliğin sinirleri kadar hassas değildir.

Genellikle yaşlılarda sık rastlanan bir kırıkta kalça kırıklarıdır. Yaygın bir kanıya göre bu kırıkların nedenleri kaygan yollar değildir. Bu tür kırıkların çoğu sabah erken saatlerde yaşlılar yataktan kalktıktan hemen sonra olur. Uyku sersemliği, görme bozuklukları ve alaca karanlık bu kazaların başta sayılabilecek nedenleridir. Gerek yaş gerekse kırık kemiğin yeri iyileşmeyi güçleştiren unsurlardır. Fizik tedavi uzmanı hastanın hareket yeteneğini saptar. Yatakta dönüp dönemediği, yardımsız kalkıp kalkamadığı, bir aygıt yardımıyla yürüyüp yürüyemediği, hareket halinde ağrılarının nerede olduğu ve hangi hareketleri yapabildiği saptandıktan sonra duruma ve ameliyatın ayrıntılarına en uygun tedavi kararlaştırılır. Haftada 5 gün 45 dakikadan 75 dakikaya kadar değişen fizik tedavi seansları uygulanır.

Belkemiği Kırığı ve Omurilik Zedelenmesi
Belkemiği Kırığı ve
Omurilik Zedelenmesi
Aşırı zorlanma nedeniyle oluşan kırıklar, dış darbeyle oluşan kırıkların aksine uzun süre devam eden ufak darbelerin sonucudur. Aşırı ve yorucu idman yapan bir uzun mesafe koşucusu fazla zorlanmadan ötürü böyle bir kırıkla karşılaşabilir. Tenis, kayak, yüzme gibi sporlarda da benzeri kırıklara rastlanır.

Kırıkların çoğunun bir kaza sonucu olduğu düşünülürse bunlara karşı önlem almanın güçlüğü ortadadır. Ama dikkatli ve sürekli idman ve egzersizlerle kemikleri güçlendirmek mümkündür. Dengeli ve sağlıklı bir beslenmenin de kemikler için önemini göz ardı etmemeliyiz.


26 yorum:

  1. MerhabaBen İmge Gerçek adım :) ayagımın üzeründekü 5. tarak kemiğin kaldırımdan hafif bir kayma sonucu kırıldı 23 yaşındayım sizce bu çabuk kaynayan bir kemik midir? ne kadar sürede iyilesir? yada ne tür beslenme önerirsiniz?

    YanıtlaSil
  2. merhaba ben trafik kazasinda sol femur kemigimi kirdim bir ay yattim ve sonra civileme yontemi ile ameliyat oldum aradan 7 ay gecti simdi iyiyim ama yuruken aksayarak yuruyorum kirik bolgesinde sizi var ama cok kayda deger degil ve buda aksamaya neden oluyo acaba bu gecicimidir
    daha ne kadar zaman gecmesi gerekiyor acaba soyle saglikli bi sekilde yuruyebilmem icin valla kosmayi ozledim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. KORAY TOKTUTAN12/7/14 15:40

      Ayni sekil benimde yuksekten dusmu sonucu femur uyluk kemigim kirildi platin civileme ameliyat oldum. 2bucuk ay sonra bastonsuz yuruye bildim. Fizik tedavide yalan en iyi fizik tedavi yüzme gidin denize suda yuzun bol bol icinde yuruyun. Ben oyle yaptim suan tam 7 ay oldu hali saha maclarina bilee gidiyorum. Asla kendinizi uzmeyin moralinizi hic bozmayin elbetteki sonunda eski sagliniza donuceksiniz. Heee bide iyi beslenmeyi unutmayinn. Gecmis olsun

      Sil
  3. Merhaba bundan 3ay önce trafk kazası qecirdim sol bacaqımın kaval kemiqi parcalı olarak kırıldı suan platin var bacaqımda bi kasılma var yürürken aynı zamanda aksama var buda pskolojikmen moral bozkluquna nedn oluyo sizce nezaman eskisi qibi olabilirim ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok geçmiş olsun. Bu konuda bir fikrim yok ama okuyan bi uzman arkadaş umarım yardımcı olur.

      Sil
  4. 15subatta trafik kazasi gecirdim 3 aydir yatiyorum ameliyat oldum daha duzelmedi yatiyorum ne yapcagimi bilemiyorum belimde 6 tane vida takildi.duzelirmi bilmiyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Düzelir düzelir merak etme. Daha erken.

      Sil
  5. düştüm ve sağ bacağamın kaval kemiğini kırdım.14Şubatta ameliyat oldum platin takıldı. iki ay alçıda durdu. alçı yeni çıktı . hala yürümüyorum doktor basma dedi. daha ne kadar böyle devam ederim . artık yürümek istiyorum

    YanıtlaSil
  6. düştüm ve sağ bacağamın kaval kemiğini kırdım.14Şubatta ameliyat oldum platin takıldı. iki ay alçıda durdu. alçı yeni çıktı . hala yürümüyorum doktor basma dedi. daha ne kadar böyle devam ederim . artık yürümek istiyorum

    YanıtlaSil
  7. merhaba.

    hangi kiriklara fizik tedawi yapilmaz.
    platini wb. olan kisilere nedn fzik tdawi yaplmyor?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu tur platin vb. ameliyatta takilan hasta en az 3 ay bekledikten sonra fizik tedavi yapilabilir.

      Sil
  8. Meraba beyler
    Yüksekten atlama sonucu topuk kemiğim incindi. Doktora gitmeye resmen üşeniyorum. Üstüne basabildiğim halde ağrısı var. Bi problem çıkar mı sizce ?

    YanıtlaSil
  9. merhabalar
    8 yıl önce kaza geçirdim. Sag işaret parmağım iki eklem arasından kırıldı. Köyde olduğumuz için pek önlem alınmaması sonucu yamuk kaynamış. Şu an tedavi edilebilir mi

    YanıtlaSil
  10. Merhaba. 9 Eylül'de motor kazasiyla kaval kemigim kirildi. Derhal alciya alindi fakat bir kac gun icinde cok hafif hareketimle kitlama sesi geldi. Kazadan 20, kitlamadan 9 gun sonra muayeneye gittim ve kirikta kayma oldugu goruldu. Tekrar kirigi yerine yerlestirdiler ve ondan iki gun sonra da yine kitlama sesleri geldi ki bu sefer surekli olmaya basladi. Yarin randevum var. Ve yarin 1 ay olacak. İkinci kayma oldu 1 ay icinde. Bu kemikte kalici olarak hasar meydana gelir mi sizce? Cunku kaynamaya baslamis olmasi gerekirdi diye dusunuyorum. Ayrica en ufak hareketimde bile kayacaksa ben ne yapmaliyim?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kalıcı hasar olacağını düşünmüyorum. En fazla yanlış kaynar buda sorun teşkil edecek kadar yanlış kaynarsa müdahale edilip düzeltilebilir. Çok moralinizi bozmayın tedavi edilebilecek şeyler bunlar. Geçmiş olsun dileklerimle..

      Sil
  11. Babam trafik kazası geçirdi motor arkasindaken 52 yaşında kalça kemiği kırıldı ve doktor yatcen dedi 1.5 ay ve hiç kalkamio oo acaba iyilesebilcekmiii

    YanıtlaSil
  12. merhaba 52 yasinda ki babam yuksekten dusme sonucu legen kemigini kirmis ve ameliyat olmus,karninin ust bolgesinden gecen demir bir cubuk oldugunu gordum.internetteki bazi haberler ve bilgiler beni endiselendirdi.kemigin yan kaynamasi ve kisa kalmasi gibi riskler soz konusuymus,bu bilgiler dogrumur?yurtdisinda yasiyorum Turkiye ye gelemiyorum bikac ay, sizin beni bilgilendirmenize gercekten ihtiyacim var,bu riskler ne gibi durumlarda olur? olmamasi icin ne yapmak gerekir?ortalama kaynama suresi ne kadardir?babam uzanma sirasinda biraz hareket ediyormus gelen ziyaretcilerle tokalasma sirasinda yemek yeme sirasinda vb. bu durum bir tehlike yaratir mi ? sabirla okudugunuz icin cok tesekkurler.

    YanıtlaSil
  13. Merhaba adım mehmet trafik kazası sonucunda sol kaval kemigimde ezik kırık varmış 1 ay oldu tam alciyla tedavi uygulanıyor kemik yerindeymis ne zmn iyileşir eskisi gibi ölümü ??

    YanıtlaSil
  14. Merhaba ben merve 16 yaşımdayım taekwondo yapıyorum ve siyah kuşağım antrenman sırasında ayak serçe parmağım kırıldı doktor 20 gün alçıda kalmasını soyledi acaba ne zamana kadar iyilesir ve spor hayatimi etkilermi cunku sert vuruslar yapıyoruz bu kadar ilerlemisken bırakmak istemiyorum yanitlarsaniz sevinirim

    YanıtlaSil
  15. Merhaba 25 yqsindayim sol orta parmagim ortasindan koptu geri diktiler dokusu tuttu kemik hala tutmadi platin koydular yaklasik 3 hafta oldu ne zmn duzelir bilgisi olan varmi

    YanıtlaSil
  16. 1.5 ay once kolum dirsegim kirildi ameliyat oldum tel taktilar o telerin cikmasi uzun suruyormu bide teler nasil cikacak bir yardimci olabilirmisiniz

    YanıtlaSil
  17. Merhaba,
    Sol ayağım küçük parmagın 2cm tabandan kırıldı 1ay önce alçıya alındı ve kırığın kaynayıp söylenip alçı söküldü.Ayağımın üstü hala şiş ve ağrı yapıyor şişliğin inmesi için ne yapmalıyım.Konu hakkında yardımcı olabilir misiniz?
    İyi Günler

    YanıtlaSil
  18. Ben sinan 24 nisan 2016 trafik kazasi gecirdim kalcadaki asetabulum kirigi tedpit edildi dr 1 ay gibi yatcan dedi benn kalca uzerine bile oturmuyodum taki 15 gun sonra kontrole gittigimde kaynamis dedi uzerine basma oturabilirsin saga geri ileri hareket ettirebilirsin dedi bende sikildigimdan ileri geri bazen otuyorum pc felan kullandigimdan yapiyorium istinaden simdi 20 25 gun oldu simdi agrilarim var daha ne kadar yatarim nezaman gecer eskisigibi olurmuyi. Bu arada alci platin vs yok

    YanıtlaSil
  19. Merhaba ben 2013 mayis ayinda merdivenden düşerek sag kolum dirsekden parcali kirildi amaliyatla 3 tane vida takildi 7ay sonra vidalar cikarildi kolumu tam acamiyorum eyri duruyor doktorum kemikler kaynamis ama kolum halen duzelmedi

    YanıtlaSil
  20. Merhaba 8 ay önce bir iş kazası geçirdim kırık la birlikte derin kesikte oluştu bu geçen Zaman da ayağımda parmaklarımın arasında ara ara iltihap geliyor parmaklarım kızarıyor ve şişiyor yüzeyden baktığımda kesilen noktada beyazlık var neden olabilir bu iltihap akıntıları teşekkürler

    YanıtlaSil

Lütfen soru sormadan önce, sorunuzu öncelikle arama kutusunu kullanarak araştırınız. Güzel yorumlarınız içinde teşekkürler.

Yorum Kutusu